Działania związane z ekologią i zrównoważonym rozwojem

Monitorowanie wpływu zakładów i taboru na środowisko.

W Spółce regularnie prowadzone są działania mające na celu monitorowanie wpływu funkcjonowania poszczególnych zakładów na środowisko. Obejmują one m.in. monitorowanie zużycia wody, surowców, jakości powstających ścieków oraz pomiary substancji emitowanych do powietrza.

Monitoring jakości odprowadzanych ścieków

Zgodnie z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym przeprowadzono w 2025 r. badania odprowadzanych ścieków przemysłowych powstających na terenie pięciu Zakładów Realizacji Przewozów, Zakładu Energetyki Trakcyjnej i Torów oraz Zakładu Naprawy Tramwajów. Na 24 zbadane próbki ścieków jedna z nich nie spełniała wymagań stawianych w posiadanym pozwoleniu wodnoprawnym. Niezwłocznie podjęto działania naprawcze zmierzające do usunięcia nieprawidłowości.

Monitoring zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza

W roku 2025 badaniami objęto emisje lotnych związków organicznych pochodzących z funkcjonowania 3 instalacji do prowadzenia procesów lakierowania, znajdujących się na terenie Zakładu Naprawy Tramwajów. Wyniki pomiarów wykazały dotrzymanie obowiązujących standardów emisyjnych.

Gospodarka odpadami

W Spółce prowadzona jest systematyczna ewidencja i kontrola ilości oraz rodzajów powstających odpadów. Największy udział w całkowitej masie wytwarzanych odpadów przemysłowych mają odpady pochodzące z remontów i modernizacji torowisk.

Oddziaływanie Spółki na otoczenie poprzez hałas, wibracje i zanieczyszczenie światłem (m.in. skala, statystyka, inwestycje, kroki zapobiegawcze)

Prowadząc działalność staramy się minimalizować niekorzystne oddziaływania na środowisko. Dbamy o dobry stan techniczny tramwajów i torowisk. Budując nowe i modernizując istniejące trasy tramwajowe stosujemy nowoczesne konstrukcje torowisk ograniczające hałas i wibracje. Wszędzie tam, gdzie to możliwe, wykonujemy torowiska z zabudową roślinną.

W celu zmniejszania oddziaływań stosujemy:

• toczenie kół tramwajowych – zapewnia, że koła w wagonach są idealnie okrągłe i gładko suną po szynach. W 2025 r. wykonaliśmy łącznie 947 toczeń kół w wagonach,
• profilowanie początkowe szyn – zapobiega nierównościom szyn, stosowane w początkowym okresie eksploatacji torowiska – zrealizowane przez wykonawców zewnętrznych – ul. Rakowiecka oraz ul. Świętego Bonifacego – ok. 4730 mtp,
• profilowanie naprawcze szyn – usuwa nierówności szyn – zlecone wykonawcy zewnętrznemu – łącznie 17 485 mtp,
• smarowanie szyn ze stacjonarnych smarownic torowych, które minimalizuje hałas i ogranicza zużycie szyn na łuku – na naszej sieci zamontowanych jest 131 szt. takich urządzeń,
• smarowanie obrzeży kół w wagonach niskopodłogowych, które minimalizuje hałas i ogranicza zużycie kół,
• prowadzimy regenerację (naprawę) szyn i krzyżownic metodą napawania w celu przywrócenia ich własności eksploatacyjnych i kształtu geometrycznego (realizowane siłami własnymi i zlecone wykonawcy zewnętrznemu):
• wykonaliśmy napawanie boczne główki i prowadnicy na długości łącznie 3480 mb,
• wykonaliśmy napawanie dna krzyżownic na długości łącznie 2655 mb,
• wykonaliśmy naprawę geometri wybić w 2059 szt. złącz spawanych.

Badamy nasz wpływ na środowisko – w 2025 r. przeprowadziliśmy pomiary hałasu tramwajowego w 43 punktach pomiarowych. Dla zapewnienia pełnej bezstronności wszystkie pomiary były przeprowadzone przez specjalistyczne firmy posiadające akredytację Polskiego Centrum Akredytacji.

Nie posiadamy żadnych informacji na temat zanieczyszczenia światłem.

2. Projekty związane z zielenią

Spółka realizując swoje zadania statutowe nie zapomina o zieleni znajdującej się na terenach własnych Spółki, jak i przez nią użytkowanych na terenie całego miasta.

Zielone torowiska

W ramach budowy, przebudowy i remontów tras tramwajowych – tam, gdzie jest to możliwe – wprowadzana jest roślinna zabudowa torowisk. W 2025 roku zwiększono powierzchnię zielonych torowisk o prawie 2,5 ha w wyniku realizacji zadań:

• Tramwaj do Wilanowa (odcinek D5 i odcinek D1),
• przebudowy ul. Słomińskiego (od Ronda Zgrupowania AK “Radosław” do Mostu Gdańskiego),
• przebudowy ul. Marszałkowskiej (odcinek od ul. Widok do ul. Królewskiej),
• remontu Placu Zawiszy,
• zazielenienie fragmentu torowiska ul. Wołoskiej (we współpracy z podmiotem zewnętrznym),
• zazielenienie torowiska w ul. Grójeckiej (od ul. Banacha do pl. Narutowicza),
• zazielenienie torowiska w al. Jana Pawła II (od Ronda Zgrupowania AK “Radosław” do pl. Grunwaldzkiego),
• zazielenienie torowiska w ul. Matki Teresy z Kalkuty i ul. Rembielińskiej na odcinku od trasy S8 do ul. Odrowąża.

Dla istniejących torowisk z zabudową roślinną kontynuowano zabiegi pielęgnacyjne. W wyniku obserwacji własnych oraz rekomendacji SGGW (projekt pn. Wykonanie badań i dokumentacji w zakresie budowy i utrzymania torowisk tramwajowych z roślinną zabudową), zmniejszono częstotliwość wykonania zabiegów nawożenia i koszenia oraz zrezygnowano z aeracji i wertykulacji torowisk tramwajowych z roślinną zabudową, gdzie w składzie gatunkowym przeważały mieszanki traw.

Torowiska tłuczniowe bez roślinnej zabudowy poddawano zabiegom odchwaszczania.

Spółka zakwalifikowała się do plebiscytu “Nagroda Bioróżnorodności” organizowanym przez Zarząd Zieleni m.st. Warszawy, w którym brało udział 10 najbardziej bioróżnorodnych miejsc z Warszawy. Otrzymano Nagrodę Specjalną Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaciół Warszawy im. Zofii Wóycickiej w 42. Konkursie Warszawa w kwiatach w kategorii Nagroda Specjalna za: “wyznaczanie zielonego, bioróżnorodnego trendu, zaakceptowanie roślinności takiej, jaka jest, nie zawsze idealnej, różnorodnej, odpornej na warunki miejskie i dążenie do kolejnych zielonych zmian na terenie Warszawy”.  Nagroda ta wpisała się w świętowanie 20. rocznicy powstania pierwszego torowiska z roślinną zabudową w Al. Reymonta na Bielanach.

Zarządzanie zielenią

W 2025 r. badano drzewa, czyli oceniany był ich stan fitosanitarny pod kątem bezpieczeństwa dla pracowników i mienia. Takie badania stanowią już standard stosowany w ramach inwestycji strategicznych i pozwalają rozpoznać stan drzew przed rozpoczęciem prac budowlanych lub zweryfikować ich stan po zakończeniu budowy. Drzewa zagrażające, niestabilne, a tym samym niebezpieczne są usuwane, a dla innych, rokujących, wykonywane są prace pielęgnacyjne polegające m.in. na obniżaniu korony, czy usuwaniu posuszu. W 2025 roku poddano takim badaniom 27 szt. drzew na terenie Zakładów i podstacji trakcyjnych, w efekcie czego 1 drzewo zakwalifikowano do usunięcia, na 8 wykonano pilne cięcia pielęgnacyjne, a kolejne 19 sztuk będzie pielęgnowane w 2026 r.

Dbając o bezpieczeństwo pasażerów, pracowników oraz infrastruktury prowadzone są także prace pielęgnacyjne drzew na terenach pętli tramwajowych oraz interwencyjnie na szlakach. Przycinane są gałęzie kolidujące z naziemną infrastrukturą tramwajową, ograniczające widoczność lub przerastające skrajnię torowiska. Wykonywane są również cięcia służące poprawie bezpieczeństwa drzew oraz usunięciu posuszu. Zieleń wzdłuż torowisk tramwajowych „na szlaku” pielęgnowana jest przez Zarząd Zieleni m. st. Warszawa, Zarząd Oczyszczania Miasta lub innych zarządców zieleni. Zgłoszono do jednostek zarządzających zielenią 52 kolizje zieleni z infrastrukturą tramwajową.

Dokumentacje projektowe związane z zielenią takie jak inwentaryzacje zieleni, gospodarka zielenią i projekty zieleni zostały wykonane na potrzeby remontów, inwestycji i inwestycji strategicznych. Pozyskane informacje usprawniły i przyspieszyły działania związane z pozyskiwaniem pozwoleń na wycinkę drzew i krzewów oraz koniecznością wykonania cięć pielęgnacyjnych czy technicznych.

Usuwanie drzew i krzewów stanowi ostateczność, ale przy złym stanie fitosanitarnym drzewa lub realnym zagrożeniu dla życia i zdrowia ludzi lub bezpieczeństwa infrastruktury jest to jedyne rozwiązanie. Zieleń usuwana jest też w związku z prowadzonymi pracami budowlanymi. W 2025 roku łącznie usunięto 133 drzewa, z czego znaczna część związana była z realizacją inwestycji Tramwaju do Wilanowa (odcinek B2), a pozostałe zrealizowano w ramach działań Spółki lub przy współpracy z Zakładem Oczyszczania Miasta. Zieleń podczas prowadzonych prac budowlanych była zabezpieczana przed przypadkowym zniszczeniem. W skali spółki pozyskano 12 decyzji administracyjnych na usunięcie drzew i krzewów.

W 2025 roku kontynuowano także pielęgnację nasadzeń drzew i krzewów wykonanych w latach wcześniejszych.

Nasze „zielone projekty”: 

• posadzono pnącza przy słupach trakcyjnych – w 2025 r. obsadzono kolejne 110 szt. słupów trakcyjnych w ul. Puławskiej, ul. Jagiellońskiej i ul. Gen. Andersa,
• zwiększenie powierzchni roślinnej zabudowy składającej się z mat rozchodnikowo-ziołowych w ul. Grójeckiej, Al. Jana Pawła II, ul. Rembielińskiej, ul. Matki Teresy z Kalkuty i w ul. Słomińskiego. Przyjęto kierunek „wzbogacania” rozchodnikowej zabudowy o roślinność bardziej odporną na warunki miejskie,
• posadzono pnącza na wygrodzeniach torowisk w lokalizacjach: Puławska (od Narbutta do Dworkowej, bez zawrotki), Broniewskiego (od Krasińskiego do Elbląskiej, do przejazdu skośnego), Powstańców Śląskich (od Wrocławskiej do przystanku autobusowego Pirenejska 01), Powstańców Śląskich (od Lencewicza do Radiowej), Powstańców Śląskich (od Czumy 06 do lewoskrętu w Czumy), Powstańców Śląskich (od Placu Kasztelańskiego do Człuchowskiej), Powstańców Śląskich (od Człuchowskiej do Synów Pułku), Puławska (od Woronicza do Ksawerów), Wólczyńska (od Aspekt do Reymonta), Andersa wzdłuż Ogrodu Krasińskich,
• posadzono w międzytorzu torowisk z roślinną zabudową rośliny cebulowe: 20 tys. sztuk tulipanów i 7 tys. sztuk krokusów w lokalizacjach: ul. Prosta, ul. Targowa, ul. Mickiewicza i ul. Wołoska,
• posadzono pnącza przy ogrodzeniach kolejnych 10 podstacji trakcyjnych: Annopol, Ćmielowska, Goleszowska, Karska, Nowodwory, Obrazkowa, Okęcie, Waszyngtona, Wrocławska, Witkiewicza,
• podjęto działania dotyczące identyfikacji inwazyjnych gatunków obcych na terenach Spółki celem ich eliminacji (wspieranie bioróżnorodności),
• wprowadzano informacje o decyzjach na usunięcie drzew i krzewów pozyskiwanych przez Spółkę w systemie miejskim Wiem o Wycince (www.mapa.um.warszawa.pl),
• wykonano konstrukcję wsporczą na dwóch elewacjach i posadzono pnącza przy podstacji trakcyjnej Starzyńskiego.

Zakończono projekt prowadzony wspólnie ze Szkołą Główną Gospodarstwa Wiejskiego mający na celu inwentaryzację roślinności porastających torowiska oraz wyznaczenie nowych kierunków w zakładaniu i utrzymaniu roślinnej zabudowy. Rekomendacjami z tego projektu są m.in. zwiększanie bioróżnorodności roślinnej zabudowy o roślinność rodzimą, pionierską, bardziej odporną na warunki miejskie, ograniczanie zabiegów utrzymaniowych, dostosowanie rodzaju zabudowy do lokalizacji i wiele innych.

Zakończyło się też zadanie pt. „Przygotowanie terenu, zakup roślin, obsadzenie torowiska roślinnością w formie poletek doświadczalnych […] w Al. Zielenieckiej w Dzielnicy Praga Południe, Warszawa”, które miało pokazać jak niestosowane dotąd gatunki roślin lub ich inna forma (np. wysiew mieszanki roślin z nasion, wysiew mieszanek rozchodnika z kłączy, posadzenie roślin cebulowych) dają sobie radę (pod kątem trwałości i efektywności wykorzystania) w przyszłych założeniach roślinnej zabudowy torowisk.

Nasadzenia zieleni

Nasadzenia realizowano w ramach inwestycji Tramwaj do Wilanowa (odcinek A1/B1, odcinki D1, D2, D2a, D4, D5, E1), ale też innych zadań. W ramach swoich działań Spółka posadziła łącznie 498 szt. drzew, 17 767 szt. krzewów, 75 273 szt. bylin i założono 350 m2 łąk kwietnych. Posadzono też łącznie ponad 5 300 szt. pnączy i 27 tys. roślin cebulowych w ramach wspomnianych wcześniej projektów. Najwięcej zieleni w 2025 r. zyskała Dzielnica Mokotów.

Nadzór w zakresie zieleni

Spółka poprzez podmioty zewnętrzne, ale też siłami własnymi, prowadzi nadzór nad zielenią objętą inwestycjami strategicznymi, remontami czy przebudowami. W swoich zasobach posiada doświadczonym specjalistów, w tym z kwalifikacjami zawodowymi Inspektora Nadzoru Terenów Zieleni.  

Błękitno-zielona infrastruktura

Wykonano 5 ogrodów deszczowych o łącznej powierzchni 10 m2, które retencjonują wodę opadową z połowy dachu hali tokarki podtorowej Zakładu R4. Otoczono je rabatą 90 m2 dla spójnego efektu wizualnego. Projektanci dokumentacji przygotowywanej na rzecz Spółki są zobowiązani do uwzględniania w niej rozwiązań błękitno-zielonej infrastruktury.

Zwiększanie świadomości środowiskowej pracowników Spółki

W 2025 r. kontynuowano działania z poprzednich lat prowadzące do podniesienia świadomości prośrodowiskowej pracowników Spółki. W tym celu opracowano i udostępniono w witrynie Biura Ochrony Środowiska wpisy dotyczące szeroko rozumianej ochrony środowiska. Łącznie w 2025 r. opublikowano 51 tzw. ekoletterów.

W 2025 roku kontynuowano także długofalowy projekt edukacyjny “12 lekcji o środowisku”. Ma on obejmować 12 kompleksowych, pogłębionych opracowań dotyczących ważnych wyzwań środowiskowych takich jak: globalne ocieplenie, zanieczyszczenie powietrza, gospodarka odpadami czy zrównoważona mobilność. Materiały udostępniane są w witrynie internetowej Biura Ochrony Środowiska. Dotychczas opublikowano 8 obszernych lekcji (o globalnym ociepleniu, zanieczyszczeniach powietrza, odnawialnych źródłach energii, wodzie i ściekach, zrównoważonej mobilności, Europejskim Zielonym Ładzie, odpadach i terenie biologicznie czynnym).

Ponadto, w 2025 r. prowadzono szkolenia z ochrony środowiska dla wszystkich nowozatrudnionych pracowniczek i pracowników Spółki. W 2025 r. DIZ przeszkoliło łącznie 123 osoby. Dodatkowo przeszkolono 93 pracowników Zakładu T1 w zakresie praktycznego stosowania zasad ochrony środowiska w trakcie prowadzonych przez T1 robót budowlanych.

• Wsparcie Biura Finansowego przy pozyskiwaniu dofinansowania z UE oraz pożyczek bankowych poprzez opracowanie środowiskowych dokumentów wymaganych do wniosków (m.in. analiz klimatycznych, raportów DNSH „Do No Significant Harm”) oraz rozpoczęcie sporządzania corocznych sprawozdań środowiskowych do zawartych umó
• Komisja Torowej IGKM – zaprezentowano referat o Prośrodowiskowych aspektach Zajezdni Annopol​,
• Udział w miejskich grupach roboczych dotyczących kwestii środowiskowych i klimatycznych np. grupy roboczej ds. upałów i susz, grupy roboczej dot. Miejskiego Kontraktu Klimatycznego oraz rozpoczęcie współpracy przy tworzeniu Miejskiego Planu Adaptacji,
• Zwierzęta na zakładach – złapano i wysterylizowano 5 kotów wolnożyjących, z których 3 znalazły nowy dom.